“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

AMEDEO AVOGADRO ya da 6.0248 X10^23

“Aynı basınç ve sıcaklıkta eşit hacimdeki gazlar, eşit sayıda molekül içerir.’’ Söylemesi en eğlenceli yasa. İşte; unutmuş olsanız bile bir kere dikkatle okuduğunuzda hatırlayacağız muazzam cümle ile tanımladığımız Avogadro Yasası’nı bulan kişi ile tanışalım.

Günlerden dokuz ama 1776’nın Ağustos’undayız. İtalya‘nın Torino kentinde köklü ve asil bir aile olan Piedmont ailesine, aslan burcu bir evlat gelir. Tam adına hazır mısınız bilemiyorum ama yazıyorum, buyursunlar; 

Quaregna ve Cerrato Kontu Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avagadro!

Sayısı da ondan uzun herhalde, bunlar adet demek…

Bir başka adetleri ise hukuk ve felsefe eğitimi. Amedeo Avogadro da adet yerini bulsun diye eğitimini şu sırayla ve hızla tamamlar; 1789’da felsefe, 1792’de hukuk felsefesi diplomasını, 1796’da din hukukundan doktorasını alır. Lakin doğa ve fen bilimlerine olan merakı onu, kendi kendini bu alanda eğitmeye iter. Kendini matematik ve fizik eğitimi alırken bulan Amedeo’nun bir sonraki aşamada Vercelli Kraliyet Koleji’nde matematik ve fizik eğitmenliği yaptığını düşünürsek, bu performansla 1821’de Torino Üniversitesi’nde yüksek fizik profesörü olmasını normal karşılamamız lazım. Bu arada altı çocuk da yaparlar Donna Felicita Mezzi ile. Tek, çocuk ve kariyer yapanı siz zannetmeyin.

Atom ile molekül arasındaki ayrımı ilk kez farketmesinden 80 yaşında 9 Temmuz’da 1856 senesinde gerçekleşen ölümüne dek, fizik ve kimya bilimlerine ve esas Molekül Teorisi’ne çok hayati dokunuşları olur. Bu arada, o dönem asla farkında değil kimse yine olayın öneminin. Ta ki bir gün, İtalyan kimyager Cannizzaro çıkıp Avogadro sayısından yararlanmak suretiyle yarım yüzyıldır kararlaştırılamayan atom ağırlığı konusunu, açıklığa kavuşturana kadar. Cannizzaro, üzerinden 50 yıl geçen bir hipotezden yola çıkarak bu savın, gazların molekül ağırlıklarının ve içeriklerinin bilgisini bize vereceğini fark ediyor. Bu, bilim dünyasında büyük bir olay! Avogadro’nun kendi adıyla anılan yasa ve sayı olmasaydı, kimya ve fiziğin bugünkü gelişkinlik düzeyine ulaşması imkansız. Avogadro Sayısı olmasa, fizik ve kimyada maddenin belirli miktarlarındaki atom ya da molekül sayısının hesaplanmasını yapamazdık çünkü.

En iyi yapıtı ise “Cisimlerin Temel Moleküllerinin Bağıl Kütlelerini ve Bileşimlere Katılma Oranlarını Belirleme Yöntemi Üzerine Bir Deneme” olan dahimiz doğdu bugün! Sayın Quaregna ve Cerrato Kontu Lorenzo Romano Amedeo Carlo Avagadro, kutlu olsun!

Moleküller önünde diz çöksün! 

Huzur içinde uyu, seni seviyoruz! 

“Biz” olmak, “Ben” olabilmekten geçer. “Ben” olabilmek hakikati aramaktan, kendini keşfetmekten…Ben kendimi keşfettikçe güzelleştim. Ben kendimi keşfettikçe evreni keşfettim. Ben evreni keşfettikçe öfkemi dindirdim. Hakikatin ne kadar yakınımda durduğunu, önümdeki engeller nedeniyle göremedim. Korkularımın yerine merakımı koydum ve elime kalemi aldım üç sene önce… Bitmek tükenmek bilmeyen merakım yolumu aydınlatan ışık oldu, kitaplar en yakın arkadaşlarım, bugün hayatta olmayan binlerce deha dostum oldu… Hiçbirini kendime saklayamazdım. Bu kadar bencil olmak, insanın yaradılışına tersti. Hakikatin nerede durduğunu görüyorum artık, beni hiçbir güç ondan alıkoyamaz…İnanın! Cesur olun! Dönüşün! Değişime ayak uydurun! Gelecek biz’im, çünkü zaman biz’iz.

YORUM YAP