“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

Barok’u Var Eden Ressam: Caravaggio

1571’de yoksul bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Michelangelo Merisi da Caravaggio’nun uzun süreli şöhreti, onun sıra dışı yaşamı ve sanatının olağanüstü oluşundan kaynaklanıyor. Caravaggio, cinayete varan kötü şöhretli bir hayat sürdü. Kavgacı bir kabadayı olarak ün saldığı yaşamında, iddia sonucu bir adamı öldüren sanatçı, 38 yaşında vefat edene dek, bir kaçak olarak yaşadı. Böylesi bir yaşam süren Caravaggio, hayatındaki şiddeti resimlerini de yansıttı; özgün tablolarıyla nefes kesti, kiliseye meydan okudu, katı kurallı sipariş resimleri değil, yansıtmak istediklerini yaparak, kendi neslinin en etkili İtalyan sanatçısı oldu. Resmindeki figürlerin taşıdığı duygu yükünün aynısını resme bakan kişiye hissettirecek kadar empati kurduran ressamın eserleri, Rönesans’ın ideal güzellik algısına da meydan okuyor ve onu Barok’un ilk büyük sanatçısı yapıyor.

Işık ve gölge tekniği onun birlikte köklü bir şekilde değişti. Uzlaşmaz bir gerçekçilik anlayışıyla, basit ama çarpıcı kompozisyonlar kullanarak, kendi dönemindeki dinsel sanatı değiştirdi ve bunu yaparken resme bakan kişi ile imgeler arasında gerçek bir yakınlık hissi uyandırmayı amaçladı. Dini hikayeleri resmettiğinde, kötü detaylara odaklandığı için, dini temaların kutsallığını bozmakla suçlandı. Yine de Caravaggio’nun yeteneği en uç noktasına kadar tanındı.

Kumarbazlığı, alkole ve fuhuşa olan düşkünlüğü nedeniyle sanat tarihçilerinin frengiden öldüğü şeklinde kayda geçtiği ölüm nedeni, 400 yıl sonra değişti. Barok çağı ressamının ölümüne dair gerçekse dişlerinde gizliydi; bilim insanından oluşan araştırma ekibi sanatçının ölüm sebebinin sepsis olduğunu açıkladı. Yani sanatçının katili, kavga sırasında aldığı, enfeksiyon kapan bir yara ve stafilokok adlı bakteriydi.


Meyve Sepetli Genç, 1593
Michelangelo Merisi da Caravaggio, büyük bir fakirlik içinde yaşayıp, iş bulabilmek için stüdyodan stüdyoya koştururken yapıyor, arkadaşı Sicilyalı genç ressam Mario Minniti’nin portresini. Görüntüde açıkça hissedilen erotizm, çıplak omuzu, eli ve yüzüne vuran dik ışıkla pekişiyor. Meyve sepetleri birçok resminde mevcut ve hepsinde doğal halleri ve bozukluklarıyla sunulur, burada kusursuzlar.

Narkissos, 1595
Sanat yaşamının ilk yıllarında ait olan bu resim hakkında çok bilgi yoktur. Hatta ona aitliği tartışılmış bir dönem ancak ressama özgü üslup ve nitelikler tabloda yeterince bulunmuş. Büyük, göz alıcı parlaklıktaki figürleri, karanlık arka plan önünde resmetmiş, model olarak çoğunlukla arzu uyandıran genç erkekleri kullanmış, imza gibi.

En çok da kurguladığı kompozisyon ondan iz taşıyor. Konusu Ovid’den alınan resimde “Narkissos” yansımasıyla birlikte bir çember oluşturur. Kendi yansımasına aşık olan yakışıklı genç Narkissos, yavaş yavaş bu aşk acısıyla yok olacaktır. Ölürken de kendi adıyla anılan nergis çiçeğine dönüşecektir. Yansımanın hüzünlü hali, olacakların habercisidir.

Medusa’nın Başı, 1598
Medici Ailesi’nin Roma’daki temsilcisi Kardinal Francesco Maria Del Monte tarafından bir tören kalkanı olarak ısmarlanıyor bu resim. Yunan Mitolojisi’ndeki saçları yılandan, baktığını taşa çeviren Medusa adlı kadınlar alır, resmin konusunu.

Öyküye göre Medusa, aynalı kalkanla hem kendini koruyan hem de gözlerine yakalanmasına neden olan Perseus tarafından öldürülür. Ölmüş, kesik başlı haliyle bile bakanları taşa çevirmeye devam eder. Caravaggio bu resimde Medusa kavramıyla oynayarak, kendi yüzünü Medusa olarak çizer, böylece kendisini Medusa’nın ölümcül bakışlarından kurtaran tek kişi durumunda bırakır. Medusa ölürken kendi yansımasına bakmıştır aynalı kalkandan, Caravaggio da kalkanı boyamak için kendi yansımasına maruz kalmıştır. Resim o ana dek yenilmez olduğu düşünen birinin ani ölüm ifadesini çok güçlü verir.

Şam’a Giderken Din Değiştirme, 1601
Sanatının zirveye çıktığı dönemde yapılmış bu eseri, Saul’un din değiştirmesiyle ilgili olarak İncil’de geçen hikayeyi baz alır. Hikayeye göre Romalı bir vatandaş, Şam yolunda Hıristiyanla işkence çektirirken atında düşüyor ve gökyüzünden gelen bir ışık onu kör ediyor. Kör eden ışığı resimde sadece bir parıltı olarak yansıtarak bu olağanüstü gücü önemsiz atfeder. Derbeder haldeki seyis, yaşanan dramdan bağımsız atını sakinleştirmeye çalışır. Resim o zaman dini temayı bozduğu gerekçesiyle eleştirilse de Santa Maria Del Popolo kilisesinde, Papa VII Klement’in odasına asılmış.
Defin, 1602-1604
Bir sinema karesi gibi, ışığıyla, kompozisyonuyla: Duygusal yoğunluğun yükseldiği bir anda donuklaşmış figürler. Bakire Meryem rahibe olarak resmedilmiş. İsa’nın etrafında bulunan 4 kişi de görünümleriyle gelenekselin dışındalar. Tarihte, servet sahibi olup alçakgönüllülüğüyle ünlenen Nicodemus ise sade giysileriyle. Caravaggio, resme bakan kişinin gözünü ilk olarak yerin altına, İsa’nın gömüleceği alana çekiyor, yüzlerdeki duyguyla birlikte.

YORUM YAP