“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

Güven Neydi?

Güven, Kredi ve Menfaat

Merriam Webster’ın tanımına göre güven şu anlamlara geliyor: 

“1. Bir şeyin veya insanın karakterinden, becerisinden, gücünden veya doğrusundan emin olmak; itimat etmek. 

  1. geleceğe dair veya belirsiz olana bağlı olma.”

Güven; bir insan, kurum veya hizmet gibi iki varlık arasında var olan bir çeşit ilişki şeklidir. Güven, her yerderdir ve bizler onun hafife alırız. Halbuki mevcut toplum, güven üzerine kuruludur. 

İdeal ticari işlemlerde olması gereken, ürün ve paranın aynı anda el değiştirmesidir. Ancak modern toplumda bu, artık çok nadir görülen bir şeydir. Para, artık dijital ortamdadır ve biz anlık işlem yapıyor olsak da ödemeler sıcağı sıcağına gerçekleşmez. Genellikle ödeme, gelecek bir tarihtedir ve bize, ödemeyi yapacak tarafın -ki çoğunlukla bankadır- sözünde duracağına güvenmek kalır.

Finans sektöründe güven ve kredi çok daha önemli hale gelir. Ürünlerin ücretini kredi kartıyla ödeyebiliriz. Bankadan para ödünç alabiliriz. Güven ve kredi sayesinde banka rezervinin tamamının dolu olmasına gerek yoktur. Diğer bir deyişle kismi reserv bankacılığı yaparlar. Bunun anlamı bankanın, merkez bankasında yatan paradan çok daha fazlasını borç olarak verebilmesidir ve dolayısıyla daha fazla “kredi parası” ve likidite yaratmış olur. Şahsi paralarımız bile krediden doğar. Günümüzde tüm ülkeler finansal işlemlerini güven üzerine kurarlar. 

Güven, beraberinde sıkıntı da getirir çünkü “kredi parası” varlık bedellerini şişirir; güven ve kredi, ulusal kredi söz konusu olduğunda bile güvenilir değildir. “Yaşadığımız son birkaç yüzyılı adil bir gözle incelersek ulusal kredi hatalarıyla örülü olduğunu görürüz.”

Bitcoin ve Güven

Güven ve güvenilir üçüncü kişiler, bitcoin kavramının temel parçalarıdır. Bitcoin’in en önemli rolü güvenilir üçüncü kişileri azaltmaktır. Güven üzerine kurulu sosyal yapılanmamıza itimat etmek zorundayız. Güvenilir üçüncü kişilere örnek olarak hükümeti, bankaları sayabiliriz. Güvenden doğan problemleri şöyle sıralayabiliriz: Birincisi güven ve güvenilir üçüncü kişilerin güvenilir olmadığını geçmişlerine bakarak görebiliriz; ikincisi, menfaat. Menfaatin olduğu yerde köleleştirilme riski de vardır. 

Güvenilir üçüncü kişiler, gücünü genişletme ve kötüye kullanmaya meyillidir ve neticede diktatörlük ve tekelleşme doğar. Sistem, yasa ve güçler ayrılığı ilkesiyle denetlense de sonuç hala mükemmel değildir çünkü para basma yetkisi gibi örtülü durumlar vardır. Mutlak para basma yetkisi merkez bankalarının elindedir. Burada akıllara şu cümle geliyor: “mutlak yetki mutlaka yozlaştırır.”

2008’de Satoshi Nakamoto, eş düzeyde elektronik nakit sistemi olan Bitcoin’i icat etti ve blockchain (blokzincir) teknolojisini de temel desteği olduğunu açıkladı. O günden bu yana bitcoin ve blok zincir dünyayı kasıp kavuruyor ve geleceğin parasal sistemlerinin ve mükemmel para biriminin cevabı olma yolunda ilerliyor. 

Kaynak: blockchainnews

Yeditepe Üniversitesi, Çeviribilim mezunu. Makalelerle başlayan çevirmenlik yolculuğu kitaplarla devam etti. Şimdi ise özgün yazılar yazma heyecanını tatma peşinde.

YORUM YAP