“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

HUAWEI, UYGUR FİŞLEME SİSTEMİ GELİŞTİRDİ Mİ?

çin teknoloji şirketi Huawei’nin, yayalar arasında Uygur olanları tespit eden bir sistemin patentini almak amacıyla başvuru yaptığı ortaya çıktı. abd merkezli bir araştırma şirketinin BBC ile paylaştığı belge, başvuru yapıldığını doğruluyor.

çin merkezli başka bazı teknoloji şirketleri de benzer başvurular yapmıştı.
Huawei yetkilileri daha önce hiçbir teknolojik sistemlerinin etnik grupları tespit etmek için tasarlanmadığını iddia etmişti. Şirket şimdi ise patenti değiştirme planları yapıyor.
çin nelerle suçlanıyor?
·      Ağırlıklı olarak ülkenin kuzeybatısında, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde yaşayan Müslüman Uygur Türklerine karşı yüksek teknoloji ürünü gözetim sistemleri kullanmak,
·      Uyguları çalışma kamplarında gözaltında tutmak ve çocukları ailelerinden ayırmak.
çin teknoloji şirketleri etnik yapıya göre kimlik tespiti yapılan sistem satmadıklarını söylüyor. çin yönetimi ise toplama kamplarının “meslek eğitim okulları”, fabrikaların da geniş kapsamlı, gönüllülük esasına dayanan “yoksulluğu azaltma” programlarının parçası olduğunu savunuyor.
 
Huawei ne yapmıştı? 
Huawei bu sistemin patentini almak için, çin Bilim Akademisi ile birlikte ilk olarak Temmuz 2018’de başvuruda bulunmuş. Patent başvurusunda tanımlanan teknoloji şöyle: Sokaklarda video ve görüntü kaydı alınan, fotoğrafları çekilen yayaların bazı özelliklerinin belirlenmesi için yapay zeka tekniklerinin sağladığı derin öğrenme yöntemleri… Örneğin bir kişi oturuyorsa veya ayaktaysa tespit edebiliyor veya yürüyüş şeklinden onun hakkında bilgi alınabiliyor. Ancak Huawei’yi zan altında bırakan bilhassa şu; belge, bir bireyin hedef alınabilecek özelliklerine atıfları da listeliyor ve atıflar arasında “ırk” (Han, Uygur) atıfları da var.
Dahil edilmemiş olmalıydı… 
Huawei sözcüsü, bu atfın belgeye dahil edilmemiş olması gerektiğini söyledi.
Patent, video gözetim araştırma grubu IPVM tarafından ortaya çıkarıldı.
Grup daha önce de Huawei’nin “Uygur uyarı sistemi” üzerine çalıştığını gösteren ayrı bir “gizli” belgeyi de ortaya çıkarmıştı.
Türkiye’de yaşayan Uygur Türkleri endişeli… 
Aralık 2020 sonundaki The Guardian haberine göre çin, Türkiye ile suçluların iadesini öngören anlaşmayı onayladı. Henüz TBMM’den geçmeyen anlaşma, Türkiye’de yaşayan Uygur Türkleri ve ailelerinin çin’e iadesine yol açabileceği endişelerini ortaya çıkarıyor. 2017 yılında imzalanan anlaşma hafta sonu çin’in Ulusal Halk Kongresi’nde resmileşti. çin devlet medyası bu anlaşmanın terörizmle mücadele amacıyla kullanılabileceğini aktardı.
Türkiye’de ise bu anlaşmaya muhalefet tepki gösteriyor; anlaşmanın Uygur Türklerine uygulanan ‘zulmün artmasına yol açacağı’ belirtiliyor. Anlaşma Türkiye’de yaşayan Uygur Türklerinde endişe yarattı.
Toplama kamplarına dair kanıtlar çoğalıyor
çin’de bir milyondan fazla insanın toplama kamplarında tutulduğu düşünülüyor. Buna ek olarak, azınlıkların tekstil fabrikalarında çalışmaya zorlandığına dair iddiaları destekleyen çok sayıda kanıt da mevcut. BBC’nin ulaştığı yeni bir araştırma, çin’in yüz binlerce Uygur Türkü ve azınlık grup mensuplarını Sincan’daki devasa pamuk tarlalarında ağır işçiliğe zorladığını ortaya koydu.
Dünya pamuk üretiminin yaklaşık beşte birini karşılayan Çin’in ürettiği pamuk, küresel moda ve giyim sektöründe önemli bir yere sahip.
Hangi ürünü satın aldığımız veya hangi şirketleri var ettiğimiz konusunda farkındalık geliştirmek zorunda olduğumuz bir devirdeyiz. Etnik etiketleme yapan teknoloji devlerini ve köle işçilerin çalıştırıldığı tekstil devlerini görmezden gelmekle biz de insanlık suçu işliyor olabiliriz.

Kaynaklar: BBC ve The Guardian

MSGSÜ Sinema TV’de eğitim aldı. Prodüksiyon ve post prodüksiyon alanlarında çalıştı. Bugün, editör, çevirmen ve yazar olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

YORUM YAP