“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

İnternetin Öz Evladı: Aaron Swartz

“Nerede depolanmış olursa olsun bilgiyi almalı, kendi kopyalarımızı çıkarmalı ve dünyayla paylaşmalıyız. Telif hakkı biten şeyleri alıp arşive eklemeliyiz. Gizli veri tabanlarını satın alıp internete koymalıyız. Bilimsel dergileri indirip dosya paylaşım ağlarına yüklemeliyiz. ‘Gerilla Açık Erişim’ için savaşmalıyız.”⁣

Gerilla Açık Erişim Manifestosu, 2008⁣

Bu manifesto bilginin tüm insanlığın ortak değeri olduğunu ve herkesin buna sınırsız erişiminin olması gerektiğini savunuyordu. Manifestoyu yayınlayan kişi, Harari’nin tabiriyle Dataizm akımının ilk kurbanı Aaron Swartz’dı. ⁣


Aaron Swartz, 1986’da Highland Park’ta doğmuş bir dâhiydi. Küçük yaşlardan itibaren bilgisayar kodlamayı büyü gibi gördü. Bu yolla normal insanların başaramayacağı şeyleri yapabileceğini düşünürdü. 12 yaşındayken Vikipedi’nin atası sayılabilecek TheInfo adında bir site kodladı, Cambridge ArsDigita ödülünü kazandı. 13 yaşındayken şimdilerde de sıkça kullanılan internet besleme teknolojisi RSS üzerinde çalışmaya başladı. RSS üzerinde çalışan ekibe katıldı. ⁣

“Okuldan bayağı bunalmıştım. Öğretmenler ne anlattıklarını bilmiyordu. Otoriter ve kontrolcü bir tavırları vardı. Ödevler öylesine veriliyordu. Zaman geçsin diye iş yapılıyordu. Ben de eğitimin tarihiyle ilgili kitaplar okumaya başladım; şimdiki sistem nasıl geliştirilmişti, alternatifleri neydi, aynı bilgileri geviş getirmektense nasıl gerçekten öğrenebilirlerdi. Bu da beni sorgulamalara itti. (…) Bulunduğum okulu sorgulayınca, onu inşa eden toplumu da sorgulamaya başladım. Böyle bir eğitimle girilen şirketleri sorguladım. Tüm bu yapıyı kuran devleti sorguladım.” ⁣
Aaron Swartz⁣

Stanford Üniversitesi’ndeki eğitiminden de hayal kırıklığına uğradı Aaron. Bir projesi için Stanford’u terk etti. Bir ev tutup Steve Huffman ve Alexis Ohanian ile bu proje üzerinde çalışmaya başladı. Bu proje Reddit’ti. Reddit kurulduğu andan itibaren astronomik kullanıcı sayılarına erişti ve kurulmasından bir yıl sonra büyük bir paraya Conde Nast’a satıldı. 19 yaşındaki Aaron Swartz artık bir milyonerdi. ⁣

Aaron’un rol modeli world-wide-web (www) mucidi Tim Berners-Lee idi. Tim Berners-Lee, icadından inanılmaz paralar kazanabilirdi ama onun yerine bunu halka açtı. Aaron’ın da böyle bir ideali vardı. Bunun için ilk adımı OpenLibrary adında bir site kurmak oldu, burası açık bir kütüphane ve veri tabanıydı. Aaron’ın çabası insanlara ait olan şeyi insanlığın erişimine sunmaktı.

Aaron çok geçmeden akademik makale veri tabanlarıyla uğraşmaya başladı. Üniversite öğrencileri geniş bir akademik makale veri tabanına erişebiliyordu ama dünyadaki çoğu insanın böylesi bir erişimi yoktu. Bu insanların bir akademik makaleye ulaşması için yayıncı şirketlere 30-40 dolar gibi paralar vermesi gerekiyordu. Makalelere tüm insanlar erişebilmeliydi. Aaron bu sırada büyük makale yayıncılarından JSTOR’u fark etti. JSTOR’a MIT’nin veri tabanından ulaşıldığında makaleler ücretsiz indirilebiliyordu. Aaron da makaleleri otomatik olarak indiren bir kod yazdı, MIT’de çalışanlar bunu engelleseler de Aaron sunuculara sızarak makaleleri indirmeye devam etti. Kısa süre içerisinde 4 milyon tane makale indirdi. Ama makaleleri kimseyle paylaşmasına fırsat verilmedi. MIT ve JSTOR, Aaron’a dava açtı. ⁣

Bu dönemde dünyada Wikileaks gibi birçok skandal yaşanmıştı ve Aaron böyle bir ortamda akademik makalelere ulaştığı için sanki bir terörist gibi suçlanıyordu. Sanki o dönem yaşanan tüm siber suçların sorumlusu oydu. ⁣Aaron psikolojik olarak çökmeye başlamıştı.

Bu dönem ABD’de SOPA adı altında bir yasa çıkartılmaya çalışılıyordu, eğer yasa geçerse hükümet istediği siteye istediği zaman erişim yasağı koyabilecekti. Bu internet özgürlüğüne büyük bir engeldi ve Aaron hakkındaki tüm davalara rağmen öncülük edip 300.000 imza topladı, SOPA yasasının geçmesini engelledi. Bu yasayı engellemesiyle beraber hükümetle arasındaki problemler daha da alevlenmişti. JSTOR akademik makale davasını geri çekti ancak JSTOR geri çekmesine rağmen hükümet davayı devam ettirdi ve davanın sonunda sadece akademik makale indirdiği için 35 yıl hapis cezasına ve 1 milyon dolar para cezasına çarptırıldı. ⁣

Aaron sadece bilgiye erişimin sınırsız olması gerektiğini savunmuştu. İnternet dünyasının özgürlüğü için çalışan bir aktivist olduğuna inanıyordu. Büyük bir suçlu gibi yargılanmak ona başa çıkamadığı acılar yaşattı. Davanın sonunda Aaron daha fazla dayanamadı ve 11 Ocak 2013’te, 26 yaşındayken intihar etti.⁣

Aaron Swartz, dünyayı daha iyi bir yer yapmaya kafayı takmış, bunun için mutsuzluğu göze almış genç bir idealistti. Bir keşiş gibi yaşıyordu ve zor bir insan olsa da ailesi ve dostları tarafından seviliyor, sayılıyordu. Sistemi değiştirebilecek donanıma ve motivasyona sahip nadir insanlardan biriydi. Ne yazık ki bunca yıldır geride bıraktıkları için intiharını anlamlandırabilecek hiçbir açıklama yok.⁣

Aaron Swartz hakkında daha çok bilgiye sahip olmak isterseniz BBC belgeseli Internet’s Own Boy’u (İnternetin Öz Evladı) YouTube’dan izleyebilirsiniz. ⁣

Sizce o sistemin sabote ettiği bir deha mıydı, yoksa haddini aşmış bir hacker mı?

Kaynak:  Sabanciuniv.edu, Guardian

MSGSÜ Sinema TV’de eğitim aldı. Prodüksiyon ve post prodüksiyon alanlarında çalıştı. Bugün, editör, çevirmen ve yazar olarak çalışmalarını sürdürmektedir.

YORUM YAP