“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

Metal Yiyen Bakteri

California Institute of Technology (Caltech, Kalifornia Teknik Üniversitesi) mikrobiyoloji uzmanları, manganez ile beslenen ve enerji kaynağı metal olan bakteri türü keşfetti. Bilim insanları bu türden mikropların var olduğunu düşünse de bugüne dek kanıtlama fırsatı ellerine geçmemişti. 

Hayatın ve dolayısıyla bilimin rastlantısallığına ve her bir keşfin büyük resimdeki yerine güzel bir örnek oldu bu gelişme. Yüz yıllık bir sorunun cevabını yanlışlıkla bulmanın, bilimle uzaktan yakından alakası olmayan birine bile samimi gelen bir yanı var. 16 Temmuz’da Nature’da yayınlanan makaleye kadar bilim insanlarının, su şebekesini tıkayan manganez oksitlerin kaynağına kafayı taktığını ama tahmin ettikleri cevabı kanıtlayamadıklarını bilmiyorduk. 

Her şey, Caltech çevresel mikrobiyoloji profesörü Jared Leadbeater’ın, tümüyle farklı amaçlarla başlattığı bir deneyde, tebeşirvari haldeki manganezi (MnCO3) kullanmasıyla başladı. Vereceği on haftalık aradan önce laboratuvarını toparlayan profesör, mangenezin bulunduğu kabı su ile doldurarak lavaboda bıraktı. Aradan döndüğünde ise su ile dolu kap, koyu bir materyalle kaplanmış vaziyette onu bekliyordu; manganez oksit.

“Bu ne olabilir?’ diye düşündüm,” diyor Jared Leadbeater. “Uzun zamandır aradığımız mikropların sorumlu olup olamayacağını düşünmeye başladım ve bu sorumu çözüme kavuşturmak için sistematik olarak teste tabi tuttum.”

Bunun üzerine Leadbeater ve ekibi, karşılaştıkları durumun ardında gerçekten biyolojik bir süreç olup olmadığını anlamak adına daha fazla petri kabını MnCO3 ile kaplar ve bir kısmını buharla sterilize eder —-MnCO3’ün bu işleme dayanıklıdır. 

Deney sonunda yapılan RNA analizleri 70 bakteri türü keşfeder ve olası şüpheliler yalnızca iki tanesidir: betaproteobacterium ve nitrospirae bakteriler. Her iki türün de akrabalarının yer altı sularında yaşadığı bilinmekte. 

Manganez oksit oluşumuna neden olan, manganez iyonlarındaki elektron kaybının bu iki bakterinin ortak çalışması olabilmesi mümkün. Bakteriler bu yolla, yani manganez iyonlarından çaldıkları elektronlarla CO2’i kullanılabilir karbona çeviriyorlar. Tıpkı bitkilerin, güneş ışınlarını kullanarak CO2 ve H2O’yu şeker ve oksijene çevirdiği gibi. 

“Bu bakteriler, manganezi enerji kaynağı olarak kullandığı keşfedilen ilk bakteriler,” diyor Leadbetter. onunla beraber çalışmayı yürüten Caltech geo-biyolog Woodward Fischer “Bu keşif, Dünya üzerindeki element döngüsünü anlamamız açısından büyük bir boşluğu doldururken manganez gibi anlaşılması güç fakat yaygın bir geçiş metalinin, gezegenimizde filizlenen yaşamın evrimini ne şekillerde yönlendirdiğine yönelik anlayışımıza da katkıda bulundu.” 

Kaynak: Sciencemag

Yeditepe Üniversitesi, Çeviribilim mezunu. Makalelerle başlayan çevirmenlik yolculuğu kitaplarla devam etti. Şimdi ise özgün yazılar yazma heyecanını tatma peşinde.

YORUM YAP