“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

Müziğiyle Osmanlı’da Paşa Olan İtalyan: Giuseppe Donizetti

İlk Türk marşının yaratıcısı, Osmanlı’nın ilk müzik okulunun hocası, İtalyan Giuseppe Donizetti Paşa’yı tanıyor musunuz? 1788 ylında bugün İtalya’nın Bergamo kentinde doğan Donizetti Paşa tam yirmi sekiz sene boyunca Osmanlı Devleti hizmetinde çalışarak, 1856’da İstanbul’da vefat etmiştir. Napoléon Bonaparte’ın ordusunda flütçülük yapmışlığı vardır. O dönemler biliyorsunuz motivasyon için orduda müzik önemlidir. Fatih Sultan Mehmet de, Osmanlı da kullanırdı müziği coşku ve korku yaratmak için.

Bergamo şehrinde dünyaya gelen Donizetti Paşa, ilk müzik eğitimini Simone Mayr’dan aldıktan hemen sonra askerlik yaşı gelir. Mecburen Napoléon’un emrinde çalışır. Bonaparte ordusunda, bir piyade bölüğünde 45 kişi olurmuş ve bunların da 10’u vurmalı ve nefeslilerden oluşan bando. Daha sonra elbette düzenli orduya geçiliyor ve dev müzisyen kadroları oluşuyor. Neden? Çünkü müzik matematiktir. Matematik olmadan, senkronizasyon, motivasyon, coşku, tutku olmadan savaş falan kazanamazsınız.

Neyse efendim; bu süreç sonunda Bergamo’ya döner Giuseppe Donizetti. Tam bu sıralarda Osmanlı’da II. Mahmud devri başlar. İsyanla indirilen III. Selim’in yerine tahta geçtiğinde onun yolunda gitmeye kararlıdır. Avrupa stili bir ordu kurmak istediğinden, Yeniçeri Ocakları ve benzeri ne varsa hepsi lağveder II. Mahmud. E haliyle onların stilinde bir bandoya, bandonun ise bir şefe ihtiyacı vardır. Hüsrev Paşa da Guiseppe Donizetti’ye ulaşır ve anlaşır.

Anlaşma yapılır ve “Istruttore Generale delle Musiche Imperiali Ottomane” olarak 1828’de İstanbul’a gelir.

Osmanlı Saltanat Mızıkalarının Baş Ustakârı buraya gelince şaşırır, çünkü herkes Avrupa müziğine, sanatına hakimdir. Biliyorsunuz III. Selim devri de bu anlamda gelişim sağlanan bir dönemdir. Neyse efendim, gelir gelmez II. Mahmud için “Mahmudiye Marşı”nı besteler Donizetti Paşa. İlk resmi marşımız sayılmaktadır ve kayıtlara geçmiştir. Hatta el yazması Napoli Konservatuarı Kütüphanesi’nde şu anda. Bu topraklarda bestelenen “ilk ulusal marş” olma özelliğini taşıyan bu marş ilk olarak Muzıka-ı Hümayün tarafından sahnelenir. 11 yıl boyunca Ottoman’ın milli marşı olarak kabul edilir. Bu marşla ilgili en bomba ayrıntı ise İsveç’in marşı çok sevip, resmi marş olarak 1927’ye kadar kullanmasıdır. Hatta aynı dönemde Souvenir de Constantinople Variations Brillantes adıyla Paris ve Londra’da Mahmudiye Marşı‘nın aranjmanları da yapılır.

Muzıka-ı Hümayün topluluğu bu topraklarda daha önce hiç duyulmamış, vals, mazurka, polko ve operalardan düzenlenerek seçilen eserler icra eder. O nefis konserler, marş ve orkestranın ünü arşa kadar uzanınca Donizetti Paşa, Don İzzet Paşa olur ve iftihar ödülüne layık görülür. Zira abisi de ünlü opera bestecisi Gaetano Donizetti’dir. Lucia di Lammermoor dinlerseniz kim olduğunu anlarsınız. Guiseppe o kadar Türk olmuş ki onca yıldan sonra, Gaetano ondan “Benim Türk Kardeşim” diye söz edermiş.

Lale Devri çocukları bunlar, onun kurduğu ve yücelttiği Muzıka-ı Hümayün bugünün Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası’dır. O meşhur, nefis marşın linkini ekliyorum, dinleyin. Selam olsun…

“Biz” olmak, “Ben” olabilmekten geçer. “Ben” olabilmek hakikati aramaktan, kendini keşfetmekten…Ben kendimi keşfettikçe güzelleştim. Ben kendimi keşfettikçe evreni keşfettim. Ben evreni keşfettikçe öfkemi dindirdim. Hakikatin ne kadar yakınımda durduğunu, önümdeki engeller nedeniyle göremedim. Korkularımın yerine merakımı koydum ve elime kalemi aldım üç sene önce… Bitmek tükenmek bilmeyen merakım yolumu aydınlatan ışık oldu, kitaplar en yakın arkadaşlarım, bugün hayatta olmayan binlerce deha dostum oldu… Hiçbirini kendime saklayamazdım. Bu kadar bencil olmak, insanın yaradılışına tersti. Hakikatin nerede durduğunu görüyorum artık, beni hiçbir güç ondan alıkoyamaz…İnanın! Cesur olun! Dönüşün! Değişime ayak uydurun! Gelecek biz’im, çünkü zaman biz’iz.

YORUM YAP