“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı
books in movies

Oku-yorum: Bakışınızı Değiştirecek 7 Kitap Önerisi

Bir filmi izlediğimizde, onda gördüğünüz şey bakışınız doğrultusunda anladıklarınız ve anlamlandırdıklarınızdır. Evet, böyle söyleyince karmaşık geliyor kulağa… Demek istediğim, bu dünyada anladığımız ve anlamlandırdığımız her şey bir bakışın, bir ideolojinin doğrultusunda gerçekleşir. Birçoklarının dediği gibi: “Bakmak farklı, görmek farklı” ama baktığını tam olarak algılayabilmek hepten farklı…
İçinden geçip gittiğimiz post-truth (hakikat ötesi) çağında bakışımız, kendi algımızın dışında bütün dış etkenler tarafından yönlendirilirken, bir şeyleri kaçırdığımız hissiyatının ışığında/karanlığında sürekli bir telaş içinde yaşıyoruz. Ben de bugün, burada belki de kimsenin göze alamayacağı bir şey yapıyorum ve bu telaşın içinde boğulan sizlerin karşısında tüm cesaretimle dikiliyorum; birkaç dakikalığına yavaşlayıp kendi bakışınızı yeniden gözden geçirmenizi istiyorum.
Kitaplar… Çoğu insanın “eski dostu” oldular bile. Ama ben, kitapların yakında eski moda olacağına inanacak kadar fütüristik yaklaşamıyorum (en azından şimdilik). Çünkü hafif nemlendirdiğiniz işaret parmağınızla içinde hala odun ve selülozun o muhteşem kokusunu barındıran ve ikinci hamur kağıda basılan kitabın hafif kırık beyaz renkli ilk sayfayı çevirdiğinizde karşılaştığınız/karşılaşacağınız her bir kelimenin sizin bakışınızı (utanmadan iddia ediyorum: hayatınızı bile…) değiştirebilecek bir potansiyeli barındırdığına inanıyorum.
O yüzden bugün karşınızda, ellerim belimde, göğsüm kabarık bir şekilde dikiliyorum ve benim bakışımı yeniden yaratmama yardımcı olan birkaç kitabı sizlere önermek istiyorum. Bir önceki öneri yazımda da değindiğim gibi bu tarz önerilerde bulunacağım serinin ikinci listesine hoş geldiniz ve şimdiden “keşifli okumalar”…

not: Aşağıdaki kitaplar karışık sırayla sıralanmışlardır. Ayrıca kitap kapaklarının görsellerini bazı kişisel estetik kaygılardan dolayı koymadım. Onun yerine sizleri, sevdiğim birkaç filmden enfes kareler bekliyor.

BİR FİLM NASIL OKUNUR?

James Monaco, 2000, Oğlak Yayıncılık (Çev. Ertan Yılmaz)
Paris, Texas (1984) yön. Wim Wenders

Paris, Texas (1984) yön. Wim Wenders

Kitabın kendi ismi, kendini tamamen açıklıyor aslında. Sinemanın “yedinci sanat” olarak konumu, bir filmi çekilirken lazım olabilecek her türlü teknik detaylar, filmlerde sıkça karşımıza çıkan göstergeler ve imgeler, bir filmin biçimlenişi ve sinema tarihinin etkilendiği olgular gibi birçok detaylı konuyu ele alan çok önemli bir kitap.

DEĞİŞEN BAKIŞ

Robert Phillip Kolker, 2010, De Ki Yayınları (Çev. Ertan Yılmaz)
Pierrot le Fou (1965) yön. Jean-Luc Godard

Pierrot le Fou (1965) yön. Jean-Luc Godard

Hiç kuşkusuz başucu kitabım olan Değişen Bakış, yazının girişinde de değindiğim “bakışımızı yönlendirilirken dış etkenler”; savaş, ekonomik buhranlar, sinemayı kendi çıkarları doğrultusunda manipüle etmeye çalışan kültür endüstrisi üzerinden çağdaş uluslararası sinemayı inceliyor ve Kolker’in kendi deyimiyle “dünyayı değiştirmeyi olmasa da, ona bakışımızı değiştirmeyi” amaçlıyor.

not: az önce de söylediğim gibi şahsen çok etkilendiğim bu kitapla aynı adı taşıyan ve görsel hafızadan etkilenen her türlü işi paylaştığım, bi’nevi “instagram projeme” şuradan ulaşabilirsiniz.

KAHRAMANIN SONSUZ YOLCULUĞU

Joseph Campbell, 2017, İthaki Yayınları (Çev. Sabri Gürses)
Songs from the Second Floor (2000) yön. Roy Andersson

Songs from the Second Floor (2000) yön. Roy Andersson

Campbell’in birçok “büyük sinemacı”yı etkileyen bu kitabı, mitoloji ve insan psikolojisi bağlamında hikaye anlatıcılığının en temelinde yatan detayları anlatıyor. Günümüze kadar gelen bütün mitolojik olaylar ve kişiler, dini metinlerde anlatılan hikayeler ve filmlerde ana karakterin çıktığı yolculuğun vardığı tüm durakların aslında aynı olduğu ve -kabaca- insanın en temel arzusunun yalnızca “hikaye anlatmak” olduğunu ele alan güzel bir kitap.

MODERNİZMİ SEYRETMEK: Avrupa Sanat Sineması 1950-1980

András Bálint Kovács, 2010, De Ki Yayınları (Çev. Ertan Yılmaz)
La Dolce Vita (1960) yön. Federico Fellini

La Dolce Vita (1960) yön. Federico Fellini

Fellini, Godard, Antonioni ve Bresson gibi önemli auteurlerin sinemalarının göstergelerini aydınlatan ve bunun yanı sıra az bilinen fakat keşfettikçe güzelleşen bir çok filmi de gün yüzüne çıkartan bu çok kapsamlı inceleme kitabı, sinemadaki modernizm ve avangart kavramlarının yansımalarına ve sanılanın aksine modernist sinemanın ne kadar da fazla çeşitlenebilen bir üretim alanı olduğuna değiniyor.

AYDINLANMANIN DİYALEKTİĞİ

Theodor W. Adorno & Max Horkheimer, 2014, Kabalcı Yayınları (Çev. Nihat Ülner & Elif Öztarhan Karadoğan)
The Turin Horse (2011) yön. Béla Tarr & Ágnes Hranitzky

The Turin Horse (2011) yön. Béla Tarr & Ágnes Hranitzky

“İnsanlar gençliklerinde besledikleri umutlarına ihanet edip yaşamlarını dünyanın gidişatına göre ayarladıkları için sanki erken gelen bir çöküşle cezalandırılıyorlar. Fiziksel yaralanmalar bedeni, korkuysa zihni felç eder.”

İsminin anlamsal ağırlığı yüzünden genç okuyucusunda -şahsen anlam veremediğim- bir önyargı oluştursa da, bireysel aydınlanmaya fazlasıyla ihtiyaç duyduğumuz şu günlerde bu kitap başucu kitaplarınızdan biri olmalı fikrimce…
Kitapta, Adorno’nun “körleşmiş akıl” yergisi, Horkheimer’ın “sanayileşme sonrası çarpıtılmış zihin”lere getirdiği eleştirileriyle harmanlanarak Frankfurt Okulu’nun en önemli metinlerinden birini oluşturuyor.

SİNEMA GÖSTERGEBİLİMİ

Yuriy M. Lotman, 2012, Nirengi Kitap (Çev. Oğuz Özügül)
La Haine (1995) yön. Mathieu Kassovitz

La Haine (1995) yön. Mathieu Kassovitz

Göstergebilimi denilince akla ilk gelen insanlardan Lotman’ın bu kitabı, izleyicinin sinemaya olan yaklaşımının dönüşmesine yardımcı olabilecek bir eser. İzlediğimiz görselin yalnızca bir “film karesi” olmaktan çıkıp, eserin yaratıcısının izleyiciye yazdığı mektubun bir satırı olduğunu farkına varmanızı sağlayacak bu kitabı mutlaka edinmelisiniz.

SİNEMATOGRAFİ: Kuram ve Uygulama

Blain Brown, 2011, Hil Yayın (Çev. Selçuk Taylaner)
Fallen Angels (1995) yön. Wong Kar-wai

Fallen Angels (1995) yön. Wong Kar-wai

Kitapta da anlatıldığı gibi sinematografi, “düşünce, hareket, duygusal ifade, ton ve iletişimin söze gelmeyen tüm diğer biçimlerini alıp onları görsel terimler haline getirme sürecidir”. Görsel hikaye anlatıcılığı ve vizörden görünen dünyayı merak eden herkese bu kitabı öneririm.

yıkıcı, yaratıcı; okuyan, yazan, düşünen ve bu yüzden görmek isteyen karbon-bazlı bir yaşam formu. • DEU GSF'de sinematografi öğrencisi; kakimli.com'da içerik üreticisi ve sosyal medya yöneticisi; @degisenbakis'ta izleyicinin bakışını yeniden yaratmayı amaçlayan bir yaratıcı; @deus.ex.machinax'ta tasarımsal açıdan kendini yeniden keşfeden bir yapay-zeka; @lafingidisi'nde anlamını yitiren kelimeleri kovalayan bir araştırmacı. • bunlar onun hakkında bilinenlerin bir kısmı. dahası için nereye bakacağınızı biliyorsunuz.

YORUM YAP