“Düne dönmenin faydası yok, çünkü o zamanlar farklı bir insandım.” Alıce

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages
yukarı

Yerel amerika

Para, hırs, küresel güçler uğruna kan dökenler, yerelleşiyor!

Yerelleşme nedir biliyor musunuz? Yerelleşme; merkezi yönetimin yetki ve sorumluluklarının taşra birimlerine dağıtılmasıdır. Bugün olan her şey yerelleşme nam-ı diğer desantralizasyonun ayak sesleri. Şimdi amerikada bunlar olurken küresel güçler görselde gördüğünüz gibi kutlama yapıyor. Desantralizasyonun ne olduğunu, neden olduğunu kısaca söyleyeyim.

Basitçe şöyle anlatayım, merkezi olarak sunulan bütün kamusal malların yerel yönetimler veya piyasa aktörleri tarafından sunulması durumu. Yani kamunun yetki ve sorumluluklarını bu yeni aktörlere paylaştırmasıdır. Yeni düzende bunu hayata geçirmeye hazırlanıyorlar. Birkaç nedenden gerçekleşebilir.

İdeolojik sebepler: Merkezi hükümete güvensizlik duyulması, bireysel ve yerel sorumluluklara ve özerkliğe değer verilmesi durumunda, merkezi hükümete karşı tepki olarak gerçekleşebilir. Özgürlükler ülkesine güvenen zaten yoktu, şimdi hiç kalmadı. Geçerli bir sebep.
Siyasi sebepler: Demokratikleşme, özerklik, temsil ve merkezi hükümetin, sorun çıkaran işlevlerden kurtulmak istemesi nedeniyle gerçekleşebilir ki, bu konuda daha çok acı çekecekler.
İşlevsel sebepler: Merkezi hükümet, maliyetli işlevlerden kurtulmak için “yerelleşme” gerçekleştirebilir. Hükümet, siyasi konulara ağırlık vermek için rutin işlemleri yerel birimlere aktarabilir. Kamu hizmetlerinin ve altyapı hizmetlerinin etkin olarak yerine getirilmesi; hizmetlerin yerel hassasiyet ve gereksinimlere göre karşılanması; hizmetlerin ulaştırılmasında hiyerarşinin uygulanması; yetkili organlara kendi kararlarını alma fırsatı verilmesi; yerel önceliklerin ve ihtiyaçların sağlanması için kaynak ve yetki temin edilmesi gibi sebepler de yerelleşme uygulamasının önemli gerekçeleridir. Küresel bir ekonomik kriz kapıda, sistem yüklerinden kurtulacak. Az kaldı onlara da atanmış kişiler geliyor.
Globalleşme sebepleri: Yerel ve bölgesel kalkınma için global gereksinimlerin değişmesi, yerel ve bölgeye özgü zenginliklerin verimli kullanılması gibi sebepler yerelleşme adımı için gerekçedir. Küresel ekonomide bulundukları zirveyi terk ettiler.

Gördüğünüz üzere hem ulusal hem global olarak enteresan bir dönemde oldukları için gördüğünüz gelişmeler yaşanmıyor. Yaşatılıyor. Yerel yönetimlerin mali açıdan özerk bir statüye sahip olmaları yeni düzenin işini kolaylaştıracak. Bu model onlara, vergi avantajlarıyla düzenlenmiş esnek bir finansman yapısı oluşturmakla kalmayacak, yerel yönetimlerin kamu yönetimi bütçesindeki yükünü de azaltacak. George Floyd, bu olaylar hiçbir kaos kendiliğinden olmuyor. Bireysel ve yerel sorumluluklara ve özerkliğe değer verilmesinin altı çiziliyor.

Fayda ve zararlarını bilmekte fayda var geleceği anlamak için. Örneğin, , kamu hizmetleri yerel halkın gereksinimleri doğrultusunda daha etkin ve kolay bir şekilde sağlanabilir. Kararları kendi veren ve uygulayan yerel halkın varlığı demek, bir sürü gönüllü demek, dinamik, yenilikçi ve esnek bir yönetim tarzının ortaya çıkacağı gibi yerel halkı da çalıştıracaklar bir bakıma. Bürokrasi azalınca şeffaflık artacak örneğin. Zararlarına bakalım;

Öncelikle iyice bölünmek mümkün olacak, bölgelerarası eşitsizlikler başlayacak. Doğal kaynaklardan tutun da mali olanaklara kadar farklılıklar doğacak. Bu farklılıklar ve bölünme tehlikeli olabilir. Bir de yerel yönetimlerin batılılaşma operasyonları bölge halkını rahatsız ederse merkezi hükümetin programı bozulabilir. Domino gibi düşünün. Yerel yöneticiler aşırı bağımsız olunca, eşi dostu kayırma, hizmet verirken adam seçme, eşitsizlik doğması mümkün. Yönetim yerelleştikçe maliyetler artacak. Butik iş gibi düşünün daha masraflı. Yerel yönetim güçlenecek olursa bu da yolsuzluk, hırsızlık, kafaya göre harcama yapma, düşük kalite ve ayrımcı hizmet gibi sonuçlar doğuracak. Bütün bu riskleri ortadan kaldırmadan hayata geçerse bu model, geçmiş olsun.

Hala anlamayan için buraya muhteşem bir Rondinelli tanımı bırakıyorum; “Kamuya ait merkezi yönetim ve fonksiyonların; merkezi otoritenin birimlerine, özel kamu birliklerine, fonksiyonel otoritelere, özel yerel yönetimlere ya da hükümet-dışı örgütlere devridir.” Politik, yönetimsel, dekonsantrasyon, delegasyon, devolüsyon gibi türleri de vardır. Biraz araştırın derim. Geçiş yapmaya hazırlandıkları bu yeni kamu sisteminde başarılı olmak için yerel birimlerin önceliklerini vurgulaması, sistemin içindeki bütün yatırımcıların, yönetici performanslarını ölçebilecek şeffaf bir sistem kurmazlar ise başarılı olma ihtimalleri yok.

Bu arada bunu ilk defa duymuş olabilirsiniz ama yeni değil. Gelişen her ülkenin gündeminde var. Bildiğiniz bu model az gelişmişliğe çözüm olarak düşünülürken, hizmette etkinliği büyütür ve devleti küçültür. Küçülüyorlar. Devletlerin geleceği budur. Yeni dünya düzenine hoş geldiniz. Daha yeni başlıyoruz.

“Biz” olmak, “Ben” olabilmekten geçer. “Ben” olabilmek hakikati aramaktan, kendini keşfetmekten…Ben kendimi keşfettikçe güzelleştim. Ben kendimi keşfettikçe evreni keşfettim. Ben evreni keşfettikçe öfkemi dindirdim. Hakikatin ne kadar yakınımda durduğunu, önümdeki engeller nedeniyle göremedim. Korkularımın yerine merakımı koydum ve elime kalemi aldım üç sene önce… Bitmek tükenmek bilmeyen merakım yolumu aydınlatan ışık oldu, kitaplar en yakın arkadaşlarım, bugün hayatta olmayan binlerce deha dostum oldu… Hiçbirini kendime saklayamazdım. Bu kadar bencil olmak, insanın yaradılışına tersti. Hakikatin nerede durduğunu görüyorum artık, beni hiçbir güç ondan alıkoyamaz…İnanın! Cesur olun! Dönüşün! Değişime ayak uydurun! Gelecek biz’im, çünkü zaman biz’iz.

YORUM YAP